ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୦୪/୧୦: ବିଶ୍ୱ ଅଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି। ପୁରୁଣା ମେଣ୍ଟଗୁଡ଼ିକ ମଳିନ ହେଉଛି, ଏବଂ ଏକ ନୂଆ ଚେସବୋର୍ଡ ବିଛାଯାଉଛି। କେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଚୀନକୁ ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦେଉଛି ଏବଂ ରୁଷକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ କେତେବେଳେ ରୁଷକୁ ଘେରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଚୀନ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରୁଛି। କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପ ଭାରତ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ସହିତ ବନ୍ଧୁତା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ପାକିସ୍ତାନୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫ ଏବଂ ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲ ମୁନିରଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କର ସାକ୍ଷାତ ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ମନରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭାବ ପ୍ରବଳ।
ପୁଟିନ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର କିମ୍ବା ଜାନୁଆରୀରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏସ୍-୫୦୦ ଏବଂ ସୁଖୋଇ ୫୭ ବିଷୟରେ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି: ରୁଷ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତା କ’ଣ ସମସ୍ତ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ? ରୁଷ କ’ଣ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିପାରିବ? ରୁଷର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଚୀନ୍ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବ? ପାକିସ୍ତାନ ଆତଙ୍କବାଦର ପଥ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବ କି? ଏହା କ’ଣ ପିଓକେ ଖାଲି କରିବ? ଭାରତ ପାଇଁ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଚୀନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରଲୋଭିତ କରୁଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ଆମେରିକାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଲୋଭିତ କରୁଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ରୁଷ ଭାରତକୁ କେତେ ଦୂର ସାହାଯ୍ୟ କରିବ? ଯଦି ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ସାଉଦି ଆରବର ଭୂମିକା କ’ଣ ହେବ? ଚୀନ୍ କ’ଣ କରିବ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ, ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ କମର ଆଗା କହିଛନ୍ତି ଯେ ରୁଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବ। ତଥାପି, କୌଣସି ଦେଶ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ବିବାଦକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭାରତ ନିଜସ୍ୱ ଭାବରେ ଚୀନ୍ ଉପରେ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରୁଛି। ସୀମା ବିବାଦ ସମ୍ପର୍କରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ତଥାପି, ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍। ଭାରତ ଏହି ସମୟରେ କୌଣସି ଦେଶ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁନାହିଁ। ଭାରତ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଯୁଦ୍ଧର ସମୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି।
ପାକିସ୍ତାନ-ଚୀନ୍ ବନ୍ଧୁତା ବିଷୟରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଯଦି ଭାରତରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବ। ଏହା ସରକାରଙ୍କ ଘୋଷଣା। ଯଦି ଭାରତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହିଁବ ନାହିଁ। ହଁ, ଏହା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇପାରେ, ଯେପରି ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୁର ସମୟରେ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ହେବ ନାହିଁ। ମୁନିର ଫିଲ୍ଡ ମାର୍ଶାଲ୍ ହେବା ପରଠାରୁ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ଚୀନ୍ର ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ହୋଇଛି। ମୁନିର ଆମେରିକାର କଠୋର ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଏହା ଦେଖୁଛି। ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।
ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଉତ୍ତେଜନାରେ ସାଉଦୀର ଭୁମିକା:
ସାଉଦି ଆରବ-ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ କମର ଆଗା କହିଛନ୍ତି, "ସାଉଦି ଆରବର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାମରିକ ବାହିନୀ ନାହିଁ। ଯଦି ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ କାହିଁକି ଚୁକ୍ତି କରିବ? ଏହା ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ। ୟେମେନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ, ଏହାକୁ ମିଶର ଏବଂ ସୁଡାନରୁ ସାହାଯ୍ୟ ନେବାକୁ ପଡିଥିଲା। ହଁ, ଏହାର ପ୍ରଚୁର ଆମେରିକୀୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଅଛି। ଏହା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଆମେରିକୀୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇପାରିବ, କିନ୍ତୁ ସାଉଦି ଏପରି ସମ୍ଭବତଃ କରିବ ନାହିଁ। ଭାରତ ଏହାର ତେଲର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଆମଦାନୀକାରୀ ଅଟେ। ସେଠାରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଭାରତୀୟ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପରିମାଣରେ ନିବେଶ କରିଛି। ତେଣୁ, ପାକିସ୍ତାନକୁ ସାଉଦି ଆରବରୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଲାଭ ମିଳିବ ଯେ ଏହାକୁ ଋଣ ଭାବରେ କିଛି ଟଙ୍କା ମିଳିବ, କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା ନାଁରେ ସାଉଦି ଆରବ କିଛି ସହାୟତା ଯୋଗାଇପାରେ।"
