ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୩/୧୧: ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଜୋହାନ୍ସବର୍ଗରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି ୨୦ ତମ ଜି୨୦ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ । ଏହି ବଶ୍ୱନେତା ଏକାଠୀ ହୋଇଛନ୍ତି । ସମ୍ମିଳନୀରେ ନିଶା କାରବାର ଓ ଆତଙ୍କବାଦ ମୁକାବିଲାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି । ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଘୋଷଣାନାମାରେ, ସୀମା ବଦଳାଇବାକୁ କ୍ଷମତାର ଉପଯୋଗ ବିରୋଧ, ଆତଙ୍କବାଦର ନିନ୍ଦା, ମନବାଧିକାର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ମଲ୍ଡିଲେଟରଲିଜମ୍, ଜଳବାୟୁ, ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ସହୟତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଥିଲା । ଭାରତ ୬ଟି ପ୍ରମୁଖ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିଥିଲା ।
ଶିଖର ସମ୍ମିଳୀନରେ ଜି୨୦ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନେ ଏକ ମିଳିତ ଘୋଷଣାପତ୍ର ଜାରି କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, କୌଣସି ଦେଶ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ସୀମା ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ପାଇଁ ବଳ କିମ୍ବା ଧମକ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଏହା ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରୀୟ ଅଖଣ୍ଡତା ପ୍ରତି ବିଶ୍ୱ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପୁନଃନିର୍ମାଣ । ଆମେରିକାର ଆପତ୍ତି ସତ୍ତ୍ୱେ ସମୂର୍ଣ୍ଣ ସହମତିରେ ଚୂଡାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଦଲିଲ୍ରେ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଥିଲା । ଜାତି, ଲିଙ୍ଗ, ଭାଷା କିମ୍ବା ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ମାନବାଧିକାର ଏବଂ ମୌଳିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରତି ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଥିଲା । ବଢୁଥିବା ଭୂରାଜନୈତିକ ଫାଟ, ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବିଖଣ୍ଡନ ବିଷୟରେ ଗୋଷ୍ଠୀର ଚିନ୍ତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ ।
''ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି''... ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଦେଶର ନାମ ନନେଇ ଘୋଷଣାରେ କୁହାଯାଇଛି କି, ଜାତିସଂଘ ଅନୁଯାୟୀ, ସମସ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର କୌଣସି ରାଜ୍ୟର ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତା, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅଞ୍ଚଳ ଦଖଲ କରିବାକୁ ଧମକ କିମ୍ବା ବଳ ପ୍ରୟୋଗରୁ ବିରତ ରହିବେ । କୂଟନୈତିକମାନେ ଏହାକୁ ରୁଷ, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ମିଆଁମାର ପାଇଁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସଙ୍କେତ ଭାବରେ ବାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି । ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ଥିରତା, ବର୍ଦ୍ଧିତ ଭୂ-ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତ ଏବଂ ଅସମାନତା ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତିମୂଳକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ।
ଜି୨୦ରେ ଭାରତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ- ଜି-୨୦ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ବିଶ୍ୱ ନେତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି କହିଛନ୍ତି, ବିକାଶର ଏକ ନୂଆ ମାପଦଣ୍ଡ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ହେବ । ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନ ସର୍ବଦା ‘ଏକାତ୍ମ ମାନବବାଦ’କୁ ରାସ୍ତା ଦେଖାଇଥାଏ । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ମାନବ, ସମାଜ ଏବଂ ପ୍ରକୃତିକୁ ଗୋଟିଏ ଶାଖା ମନେକରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ହେବ । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୪ଟି ନୂଆ ତଥା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶ୍ୱିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ମୁତାବକ, ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ସମୁଦାୟ ଆଜି ବି ପରିବେଶ-ସନ୍ତୁଳିତ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଦିଗରୁ ସମୃଦ୍ଧ ତଥା ସାମାଜିକ ଭାବେ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ପଦ୍ଧତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । ଏହି ଆଧାରରେ ଜି-୨୦ ଏକ ‘ବୈଶ୍ୱିକ ପାରମ୍ପରିକ ଜ୍ଞାନ କୋଷ’ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉଚିତ । ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ନଲେଜ ସିଷ୍ଟମ୍) ପଦକ୍ଷେପ ଜି୨୦ ମଞ୍ଚର ମଜଭୁତ ଆଧାର ହୋଇପାରିବ ।