ଭୁବନେଶ୍ୱର,୦୩/୦୭: ଓଡ଼ିଶାରେ ହେଉଛି ଅଫିମ ଚାଷ । ନିୟୋଜିତ ହେଉଛନ୍ତି ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ଶ୍ରମିକ । ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗାଡ଼ିମୋଟର କରି ଅଣାଯାଉଛି । ଚାଷରୁ ଅମଳ ସମୟ ୫/୬ ମାସ ସେମାନେ ଏଠାରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ରହୁଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ଯିବା ଆସିବା ଓ ଖାଇବାପିଇବା ବୁଝିଥାନ୍ତି ସ୍ଥାନୀୟ ଗୁମାସ୍ତା । ଅଫିମ ଫଳ ଧରିବା ପରେ ତାକୁ ତିନି ପାଶ୍ୱର୍ରୁ କାଟିବାରେ ଏହି ଶ୍ରମିକମାନେ ପାରଙ୍ଗମ । ଯାହାକି ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ହେଉନି ।
ଓଡ଼ିଶାର କେତେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଏବେ ଅଫିମ ଚାଷ ବ୍ୟାପିବାରେ ଲାଗିଛି । ଘନ ଜଙ୍ଗଲରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ଆଢ଼ୁଆଳରେ ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ଏହାର ଚାଷ ହେଉଛି । ରାଜ୍ୟରେ ଅଫିମ ଚାଷର ହବ୍ ପାଲଟିଛି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ । ବିଗତ କେଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ଯେଉଁ ପରିମାଣର ଅଫିମ ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଉଛି, ସେଥିରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଏହି ନିଶା କିପରି ଧୀରେ ଧୀରେ କାୟା ବଢ଼ାଉଛି । ୨୦୨୨ ଜୁଲାଇ ୨୦ରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ହରିଚନ୍ଦନପୁରରେ ଏକ କାର୍ରୁ ୯ କିଲୋ ୯୪୦ ଗ୍ରାମ ଅଫିମ ଜବତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ରେଢ଼ାଖୋଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୦ ହଜାର ଗଞ୍ଜେଇ ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା । ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ମାତ୍ର ୭୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବୋଲି ଅବକାରୀ ବିଭାଗ କହିଥିଲା ।
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ :- Illegal opium cultivation: ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ବେପାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଫିମ କ୍ଷେତ ଓଡ଼ିଶା, ଶିମିଳିପାଳ କୋର୍ ଏରିଆରେ ଚାଲିଛି ଅବାଧ ଚାଷ, ରାଜନେତାଙ୍କ ଛତ୍ରଛାୟା ତଳେ ମାଫିଆ
୨୦୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୮ରେ ରାଉରକେଲାରେ ଏସ୍ଟିଏଫ୍ ୧୦ କିଲୋ ୫୦୮ ଗ୍ରାମ ଅଫିମ ଜବତ କରିଥିଲା । ୨୦୨୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୦ରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା ଯଶିପୁର ଥାନାଞ୍ଚଳରେ ଶିମିଳିପାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ ଜଙ୍ଗଲର କୋର୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ୫.୨୫ ଲକ୍ଷ ଅଫିମ ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା । ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ୧୦.୬୬ କୋଟି ଟଙ୍କା । ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ବି ୧୩ ହଜାର ଗଛ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୭ରେ ପୁଣି ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୩.୧ କୋଟି କୁହାଯାଇଥିଲା । ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଗୁରୁଣ୍ଡିଆରେ ୩ ଏକର ଜମିରେ ୪୨ ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା । ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ଦେଢ଼ କୋଟି । ଜିଲ୍ଲାର ବଡ଼ଗାଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ବି ଚାଷ ଠାବ ହୋଇଥିଲା ।
୨୦୨୬ ଜାନୁଆରୀରେ କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲା ଯୋଡ଼ାର ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲରେ ସୁନା ନଦୀର ଉଭୟ ପାଶ୍ୱର୍ରେ ୨ ଏକରରୁ ଅଧିକ ଜମିରେ ୫ କୋଟିର ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି । ୨୦୨୬ ଫେବ୍ରୁଆରୀରେ ଅନୁଗୁଳର ସାତକୋଶିଆ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ୩.୩୧ ଏକର ଜମିରେ ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି । ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଥିଲା ୫ କୋଟି ଟଙ୍କା । ୬ ଲକ୍ଷର ଅଫିମ ଜବତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ନବରଙ୍ଗପୁର ଜିଲ୍ଲା ରାଇଘର ବ୍ଲକରେ ୨୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଗଛ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା । ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ୧୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ କୁହାଯାଇଥିଲା । ୨୦୨୪ ଓ ୨୦୨୫ରେ କେବଳ ଶିମିଳିପାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅଫିମ ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ କହୁଛି । ୨୦୨୬ରେ କେବଳ ଅନୁଗୁଳରେ ୫ କୋଟି ଏବଂ କେନ୍ଦୁଝରରେ ୭ କୋଟିର ଗଛ ନଷ୍ଟ କରାଗଲାଣି ।
ଏହାର ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀ ବି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ ଚାଷର ପ୍ରକ୍ରିିୟା । ଟ୍ରାକ୍ଟର କିମ୍ବା ପାୱାର ଟିଲରରେ ଫୁଟେ, ଦେଢ଼ଫୁଟରୁ ଅଧିକ ଗଭୀର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଟି ହଳ ହୋଇଥାଏ । ଦିନେ ଦୁଇ ଦିନ ପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଶୁଖିଲା ଖତ ପକାଯାଏ । ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଜମିକୁ ଟିକେ ହଳ କରାଯାଏ । ୨/୩ ଦିନ ତଫାତରେ ମଞ୍ଜି ବୁଣାଯାଇଥାଏ । ତେବେ ଦିନରେ କି ଖରାରେ ନୁହେଁ, ଅପରାହ୍ଣ ପରେ ପରେ ମଞ୍ଜି ବୁଣାଯାଏ । ଦିନେ ଦୁଇ ଦିନ ତଫାତରେ ପାଣି ଦିଆଯାଏ । ଟ୍ୟାଙ୍କର କିମ୍ବା ବଡ଼ ବଡ଼ ଡ୍ରମରେ ବିଲ ପାଖକୁ ପାଣି ଆଣି ସ୍ପ୍ରେ କରିବା ଭଳି ଜଳସେଚନ କରାଯାଏ । ବିଲ ପାଖକୁ ଗମନାଗମନର ଭଲ ରାସ୍ତା ନଥିବାରୁ ବାଇକରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଡ୍ରମରେ ପାଣି ଅଣାଯାଇଥାଏ । ଡିସେମ୍ବର ଶେଷ ବେଳକୁ ଗଛ ପ୍ରାୟ ଫୁଟେ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଯାଏ । ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଉନ୍ନତ ମାନର ସାର ପକାଯାଏ ବିଲରେ । ପାଣି ଓ ସାର ପାଇ ଗଛ ଛନଛନ ହୋଇ ବଢ଼ିଥାଏ ।
ଯେଉଁ ଜମିରେ ଅଫିମ ମଞ୍ଜି ବୁଣାଯାଇଥାଏ, ତା’ ଚାରିପାଖରେ ଅନାବନା ଗଛର ଜଙ୍ଗଲ ବଢ଼ିଥାଏ, ଯଦ୍ୱାରା କି ସହଜରେ ଚାଷ ଜମି ନଜରକୁ ଆସିବନି । ଜାନୁଆରୀ ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ଶାଗ କିଆରୀ ଭଳି ସବୁ ଗଛକୁ ଉପରୁ ଟିକେ ଟିକେ କାଟି ଦିଆଯାଏ । ଫଳରେ ଏହା ଅଧିକ ପତ୍ର ସହ କଅଁଳିଥାଏ ଏବଂ ଫୁଲ ଧରିଥାଏ । ଫେବ୍ରୁଆରୀ ଶେଷ ବେଳକୁ ଫଳ ଟିକେ ବଡ଼ ହେବା ମାତ୍ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ଅସଲ ଅମଳ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଏକ ବାଡ଼ିରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଥିବା ଛୁରୀରେ ଫଳ ଗୁଡ଼ିକୁ ତିନି ପାଶ୍ୱର୍ରୁ ଟିକେ ଟିକେ କାଟି ଦିଆଯାଏ । ସେଥିରୁ ଝରୁଥିବା କ୍ଷୀରକୁ ଏକ ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ । ଯାହାକି ଅଠା ଭଳି ହୋଇ ଅଫିମ ହୁଏ । ଫଳରେ ଥିବା ଆଉ କିଛି କ୍ଷୀର ବି ଶୁଖିଯାଏ । ଯାହାକୁ ପରେ ସଂଗ୍ରହ କରି ନିଆଯାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଉତ୍ପାଦିତ ଶତପ୍ରତିଶତ ଅଫିମ ଚୋରା ବଜାରକୁ ଯାଇଥାଏ । ଫଳ ଶୁଖିଗଲେ ସେଥିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ‘ପୋସ୍ତ’ । ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରେ ଶସ୍ତାରେ ବିକ୍ରି କରାଯାଏ । ଅମଳ ହୋଇଥିବା ଅଫିମକୁ ମଧ୍ୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ପ୍ରଣାଳୀ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର । ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାହାକୁ ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ରଖି ଉପରେ କପଡ଼ାକୁ ଦଳା ଅଟା କିମ୍ବା ସେହିଭଳି କିଛି ପଦାର୍ଥରେ ଜଉମୁଦ ଭଳି ସିଲ୍ କରାଯାଇଥାଏ । କିଛି ଦିନ ପରେ ଏହାକୁ ପ୍ୟାକେଟ କରି ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭିତର ଲୁଚାଇ ଟ୍ରକରେ ସୀମା ପାର କରାଯାଏ ।
ପୂର୍ବତନ ଅବକାରୀ କମିଶନର ସୁଦର୍ଶନ ନାୟକଙ୍କ କହିବା ମୁତାବକ, ଗଞ୍ଜେଇ ଗଛ ଚାଷ ଓ ଅମଳର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅବିକଳ ନକଲ ହେଉଛି ଅଫିମ ଚାଷ । ଅଫିମକୁ କେମିକାଲ ପ୍ରୋସେସିଂ କରାଯାଇ ଧଳା ରଙ୍ଗର ବ୍ରାଉନ୍ସୁଗର ତିଆରି ହେଉଛି । ହେଲେ, ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରୋସେସିଂ ୟୁନିଟ ଏଯାଏ ଠାବ କରାଯାଇ ପାରିନି । ୨୦୦୪ ମସିହାରେ କଳାହାଣ୍ଡିରେ ପ୍ରଥମ ଅଫିମ ଚାଷ ଜମି ଠାବ ହୋଇଥିଲା । ଜଣେ ଅଣଓଡି଼ଆ ଲୋକ ସେଠାକାର ଜଙ୍ଗଲ ଜମିରେ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଚାଷ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏବେ ରାଜ୍ୟରେ ଅଫିମ ଚାଷର ହବ୍ ପାଲଟିଛି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ । ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚିତ୍ରରୁ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲ ଇଲାକାରେ ଚାଷ ଜମି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଉ । ଡ୍ରୋନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କେମିକାଲ ସ୍ପ୍ରେ କରି ଅଫିମ ଚାରାକୁ ସମୂଳ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇ ପାରିବ । ଅଫିମ ଚାଷ ପାଇଁ ଯିଏ ବି ଦାୟୀ, ତା’ ବିରୋଧରେ ଦୃଢ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଉ । ବନ ବିଭାଗ ଅଧିକାରୀ ହୁଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ରାଜସ୍ୱ ଜମିର ମାଲିକ । ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଢଙ୍ଗରେ ଦଣ୍ଡବିଧାନ ଦିଆଯାଉ ।
ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀଙ୍କ କହିବା ମୁତାବକ, ରାଜ୍ୟରେ ଯେତିକି ଜମିରେ ଅଫିମ ଚାଷ ହେଉଛି । ସେଥିରୁ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ଓ ବାକି ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ରାଜସ୍ୱ ଜମି । ଜଙ୍ଗଲ ଜମିରେ ଚାଷ ସକାଶେ ପାଣିଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହଳ ପାଇଁ ଉପକରଣ ମଧ୍ୟ ଦରକାର । ବନ ବିଭାଗ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିନା ସହଯୋଗରେ ଏହା ଅସମ୍ଭବ । ଯଦି ଏନ୍ଡିପିଏସ୍ ଆଇନ୍ ଅନୁସାରେ ଜମିର ମାଲିକଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ପାରୁଛି, ତା’ହେଲେ ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ତଦାରଖ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ବନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନିଆଯାଉ । ସେପଟେ ବନ ବିଭାଗ ଦୋଷ ମୁଣ୍ଡାଇବାକୁ ନାରାଜ । ଜଙ୍ଗଲ ଜମିରେ ହେଉଥିବା ଅଫିମ ଚାଷକୁ ବାସ୍ତବରେ କେମିତି ରୋକିପାରିବେ, ସେନେଇ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି ।
ତାଙ୍କ କହିବା ମୁତାବକ, ବନ ସମ୍ପଦ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ବନ ବାହିନୀ ଲାଗିଛି । ବର୍ଷକୁ ୩-୪ ଥର ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରରେ ସମନ୍ୱୟ ବୈଠକ ହେଉଛି । ସେଥିରେ ସ୍ଥାନୀୟ ବନଖଣ୍ଡ ଅଧିକାରୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ରହୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ମୁତାବକ ତଥ୍ୟ ଦେଉଛନ୍ତି । ଜଙ୍ଗଲ ଭିତରେ କିଏ କେଉଁ ଗଛ ଲଗାଇଲା, ତାହା ଯାଞ୍ଚ କରିବା ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ବାହାରେ ।
ବିଶିଷ୍ଟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଫଟୋଗ୍ରାଫର ତଥା ପରିବେଶବିତ ପ୍ରମୋଦ ଧଳ କହିଛନ୍ତି, “ବନବିଭାଗ ଅଜାଣତରେ କିଛି ହେବା କଷ୍ଟକର । ସାଧାରଣ ଲୋକ ଶିମିଳିପାଳର କୋର୍ ଏରିଆରେ ପଶିବା କଷ୍ଟ । ଜଣେ ଦୁଇ ଜଣ ଶିକାରୀ ପଶିପାରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଶହ ଶହ ଲୋକ ପ୍ରବେଶ କରି ଚାଷ, ପୁଣି ବେଆଇନ ଅଫିମ,ତାହା କିପରି । ମୁଁ ନିଜେ ଏକାଧିକବାର ଶିମିଳିପାଳ ବୁଲିଛି । ଏଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ଜାଣିଶୁଣି ମାଫିଆଙ୍କ ହାତକୁ ଠେଲି ଦିଆଯାଉଛି । କେହି ତ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହିବା ଉଚିତ ।”
