ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ୦୬/୧୦: ଏକ ସଦ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଘଟଣା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଛି । କୁମାଉଁ ହିମାଳୟରେ ବାଗେଶ୍ୱର ସ୍ଥିତ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ଏକ ମୟୂର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ଏହା ଏକ ବିରଳ ଘଟଣା । କାରଣ ମୟୂର ସାଧାରଣତଃ ସମତଳ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଷ୍ଣ ପଡ଼ିଆରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି । ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଏମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ଘଟଣା ନୁହେଁ । ତେଣୁ ଏହା ବନ୍ୟଜୀବ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ମୟୂର ସାଧାରଣତଃ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠୁ ୧,୬୦୦ ଫୁଟ ଉପରେ ବାସ କରନ୍ତି । ତେବେ, ଏହି ପକ୍ଷୀ ବାଗେଶ୍ୱର ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ଜଙ୍ଗଲରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠୁ ପ୍ରାୟ ୬,୫୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଭଳି ଉଚ୍ଚତାରେ ମୟୂର କାହିଁକି ପ୍ରବେଶ କଲା, ତାହା ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯାଞ୍ଚ୍ ଓ ଅଧ୍ୟୟନକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି । ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ପ୍ରଥମେ ମୟୂରକୁ କାଫ୍ଲିଗେରଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଥିଲେ, ଯାହା ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠୁ ୫,୨୦୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚ ବାଗେଶ୍ୱରଠୁ ୩୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗ ମୟୂରର ଉପସ୍ଥିତି ଉପରେ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ତା’ ଉପରେ ନଜର ରଖିବାକୁ ଉକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ୟାମେରା ଲଗାଇଛି ।
ମୟୂରଟି ନିଜ ସମୂହରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଛି ଅଥବା ଏକ ବ୍ୟାପକ ପରିବେଶ ସମ୍ପର୍କିତ ଘଟଣାର ଶିକାର ହୋଇଛି, ଯାହା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ସଂଶ୍ଳିଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ । ତାକୁ ନେଇ ବନ୍ୟଜୀବ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଯାଞ୍ଚ୍ ଚଳାଇଛନ୍ତି । ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରବାସ ଓ ବାସସ୍ଥଳୀ ପ୍ୟାଟର୍ନକୁ ସର୍ବଦା ଏକ ବୃହତ ପାରିପାର୍ଶ୍ବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସଙ୍କେତ ରୂପେ ଦେଖାଯାଏ । ଏଭଳି ଉଚ୍ଚତାରେ ମୟୂର ଦେଖାଯିବା ଏକ ଚେତାବନୀର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସେମାନେ ଆଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି ।
ଦେହରାଦୁନ ସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ବନ୍ୟଜୀବ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ବୈଜ୍ଞାନିକ ବି ଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ‘ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ ଏକ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଘଟଣା । ମୟୂରମାନେ ତଳିଆ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିଆ ଓ ଜଙ୍ଗଲମାନଙ୍କରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଜଳବାୟୁ କିମ୍ବା ପରିବେଶଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରୁଥାଇପାରେ । ଏହାର ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ଯାଞ୍ଚ୍ ଆବଶ୍ୟକ ।’
ବାଗେଶ୍ୱର ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗର ରେଞ୍ଜର ଶ୍ୟାମ ସିଂହ କରାୟତ କହିଛନ୍ତି, ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜଳବାୟୁ ପ୍ୟାଟର୍ନ ଓ ବାସସ୍ଥଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କୁ ନୂଆ ସ୍ଥାନ ଅନ୍ୱେଷଣ ଲାଗି ବାଧ୍ୟ କରୁଥାଇପାରେ । ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନେ ବୋଧହୁଏ ଅନ୍ୟତ୍ର ବାସସ୍ଥଳୀ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କରୁଛନ୍ତି । ବୋଧହୁଏ ସେଥିପାଇଁ ମୟୂରଟି ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାଣି ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଆସିଛି ।’ ପାର୍ବତ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ ମୟୂରର ଉପସ୍ଥିତି ପରିବେଶଗତ କାରକଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁ ବନ୍ୟଜୀବଙ୍କ ବ୍ୟବହାରରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛି ।
