ମୁମ୍ବାଇ ୩୧/୧୦: ଧନ୍ତେରାସ୍ରେ ବ୍ରିଟେନ୍ରୁ ଆଉ ୧୦୨ ଟନ୍ ବା ୧୦୨୦୦୦ କିଲୋ ସୁନା ଦେଶକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଛି ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ(ଆର୍ବିଆଇ) । ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡର ଭୋଲ୍ଟରୁ ଆସିଥିବା ଏହି ସୁନାକୁ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ପଠାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆର୍ବିଆଇ ସୂଚନା ଦେଇଛି ।
ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଜାରି ନୂଆ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶେଷଭାଗରେ ଆର୍ବିଆଇ ପାଖରେ ଥିବା ୮୫୫ ଟନ୍ ସୁନା ମଧ୍ୟରୁ ୫୧୦.୫ ଟନ୍କୁ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ରଖାଯାଇଛି । ୨୦୨୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ପରଠାରୁ ୨୧୪ ଟନ୍ ସୁନା ବ୍ରିଟେନ୍ରୁ ଭାରତକୁ ଅଣାଯାଇଛି । ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବଢୁଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ସରକାର ସୁନାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ।
ପ୍ରକାଶଯୋଗ୍ୟ, ୧୯୯୧ରେ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ସଂକଟ ବେଳେ ବ୍ରିଟେନ୍ରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିବା ଲକ୍ଷେ କିଲୋ ବା ୧୦୦ ଟନ୍ ସୁନାକୁ ଗତ ମେ’ ମାସରେ ଭାରତକୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲା ଆର୍ବିଆଇ । ପ୍ରଥମ ଥର ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ସୁନା ଦେଶକୁ ଫେରିଥିଲା । ୧୯୯୧ରେ ଦେଶରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ସଂକଟ ବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସରକାର ସ୍ଥିତିକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ପାଇଁ ଏହି ସୁନାକୁ ବିଦେଶରେ ବନ୍ଧକ ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ।
ଉକ୍ତବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୪ରୁ ୧୮ ମଧ୍ୟରେ ୪୦ କୋଟି ଡଲାର ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ଲାଗି ଆର୍ବିଆଇ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଜାପାନ ନିକଟରେ ବୃହତ୍ ମାତ୍ରାରେ ସୁନା ବନ୍ଧକ ରଖିଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏସବୁ ସୁନା ଭାରତ ଫେରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ମଜଭୁତ ହେବ । ବ୍ରିଟେନ୍ରୁ ଭାରତ ସୁନା ଫେରାଇ ଆଣିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭଣ୍ଡାରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବ, ଯାହାକୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ ।
ପୂର୍ବଥର ଭଳି ଏଥର ମଧ୍ୟ ଆର୍ବିଆଇ ଏବଂ ସରକାର ସୁନାକୁ ଦେଶକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିମାନ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ଏକ ସିକ୍ରେଟ୍ ମିଶନ୍ ଚଳାଇଥିଲେ । କୌଣସି ପ୍ରକାର ସୂଚନା ଯେପରି ଲିକ୍ ନ ହୁଏ ସେଥିପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଆର୍ବିଆଇ କେବଳ ଭାରତ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଦେଶରେ ବି ସୁନା ରଖିଥାଏ । ସମସ୍ତ ଦେଶର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସୁନାକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜାଗାରେ ରଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ରିସ୍କ କମ୍ ହୋଇପାରିବ ।
ଯଦି ଭାରତରେ ଆପଦ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତାରୁ ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଖରାପ ହୁଏ ତେବେ ଏହାର ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ବିଦେଶରେ ରଖାଯାଇଥିବା ସୁନା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସିଥାଏ । ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ବିପାକରୁ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଭଣ୍ଡାର ଉପରେ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚିପାରେ । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ସୁନା ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ରିସ୍କ କମିଥାଏ ।
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ବ୍ରିଟେନ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡ ଅନେକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଭଣ୍ଡାରଗୃହ ରହିଆସିଛି । ଏବେ ୩୨୪ ଟନ୍ ସୁନା ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଫର୍ ଇଣ୍ଟର୍ନ୍ୟାସ୍ନାଲ ସେଟେଲ୍ମେଣ୍ଟ୍ସର ସେଫ୍ କଷ୍ଟଡିରେ ରହିଛି । ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଅଫ୍ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଅନେକ ଦେଶ ନିଜର ସୁନା ରଖିଥାନ୍ତି । ନ୍ୟୁୟର୍କ ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭ ପରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ ଗୋଲ୍ଡ କଷ୍ଟଡିଆନ୍ ।
