ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୭/୦୩: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସଂସଦ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ୩୩% ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନା ଆଇନ (ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ) ଅଧୀନରେ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ଦଳର ସାଂସଦମାନଙ୍କ ସହ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ବୈଠକ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ସରକାର ଏହି ଅଧିବେଶନରେ ବିଲ୍ ପାରିତ କରିବାକୁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ପ୍ରକୃତରେ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆଇନ ୧୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର, ୨୦୨୩ ରେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହା ଜନଗଣନା ପରେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ ୨୦୨୯ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ, ସରକାର ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଭୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ପୁରୁଣା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି:
ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟ ସମୟ ନେଇପାରେ, ତେଣୁ ସରକାର ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ଏକ ନୂତନ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି। ବାସ୍ତବରେ, ନୂତନ ଜନଗଣନା ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଏହାର ତଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ମଧ୍ୟରେ ସମୟ ଏତେ ଲମ୍ବା ହେବ ଯେ ୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ନାହିଁ। ଯେହେତୁ ସରକାର ୨୦୨୯ ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ହାସଲ କରିବାର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ ହେଉଛି ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ।
* ଲୋକସଭାରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୮୧୬ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
* ମହିଳା ସାଂସଦଙ୍କ ପାଇଁ ୨୭୩ ଟି ଆସନ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିବ।
* ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ସମୀକରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ।
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ୭ମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରଙ୍କ କମାଲ, ତିଆରି କଲେ ଚିନ୍ତା କରିପାରୁଥିବା ଏଆଇ
ସାଧାରଣ ସହମତି:
ସରକାର ବଜେଟ ଅଧିବେଶନ ସମୟରେ ହିଁ ବିଲ୍ ପାସ୍ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଯଦିଓ କୌଣସି ଦଳ ଏହାକୁ ବିରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜନୈତିକ ପରିବେଶରେ ଏହା ସହଜ ନୁହେଁ। ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ପାରିତ କରିବା ପାଇଁ ସଂସଦରେ ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ ଆବଶ୍ୟକ, ଯାହା ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହା ସହମତି ଗଠନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
୮୧୬ ଆସନ:
ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦକ୍ଷେପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଫଳରେ ଉତ୍ତର ଭାରତ ତୁଳନାରେ ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ କମ୍ ଆସନ ହେବ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି ଘଟିବ ନାହିଁ। ଆମ ଦେଶରେ, ଆସନ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ, ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ। ଏହି ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଲୋକସଭାରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୫୪୩ ରୁ ୮୧୬କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରିବ। ଏହା ସଂସଦରେ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ସଂଖ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ୪୦୯କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୨୭୩କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
ସମାନ ଫର୍ମୁଲା:
ଏହି ଫର୍ମୁଲା ଉପରେ ଆଧାର କରି, ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ଆସନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଆନୁପାତିକ ହୋଇପାରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ୮୦ ବଦଳରେ ୧୨୦ ଲୋକସଭା ଆସନ, ବିହାରରେ ୪୦ ବଦଳରେ ୬୦ ଏବଂ ତାମିଲନାଡୁରେ ୩୯ ବଦଳରେ ୫୮-୫୯ ଆସନ। ଏହିପରି ଭାବେ ଆସନ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ବାରା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣରେ କାହାର ମଧ୍ୟ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ: ୪୭ ହଜାର ମେଟ୍ରିକ ଟନ୍ ଏଲପିଜି ନେଇ ଭାରତରେ ପହଞ୍ଚିଲା 'ଜଗ୍ ବସନ୍ତ', ହୋର୍ମୁଜରେ ଫସିଥିଲା
ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ:
ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ହେଉଛି ସଂସଦୀୟ ଏବଂ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ସୀମା ପୁନଃନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୮୨ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜନଗଣନା ପରେ ସଂସଦ ଏକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଆଇନ ପାରିତ କରିଥାଏ। ଏହା ଉପରେ ଆଧାର କରି, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ଗଠନ କରନ୍ତି। ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନର ଆଦେଶକୁ କୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହାର ଆଦେଶର କପି ବିଧାନସଭା ଗୃହ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବାର ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ।
ସଂଶୋଧନ ସମ୍ଭବ:
ଅନେକ ମହଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ? ଉତ୍ତର ହେଉଛି ହଁ। ମନେରଖନ୍ତୁ, ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥର ହେବ। ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ୧୯୫୨, ୧୯୬୩, ୧୯୭୩ ଏବଂ ୨୦୦୨ ରେ ଗଠିତ ହୋଇଛି।
ପରିବର୍ତ୍ତନ ବନ୍ଦ:
ସ୍ୱାଧୀନତାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦଶନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକରେ, ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଯୋଗୁଁ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଲା। ୧୯୫୧ ଜନଗଣନା ପରେ, ଏହା ୪୮୯ ରୁ ୪୯୪ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ତା'ପରେ ୧୯୬୧ ଜନଗଣନା ପରେ ୫୨୨ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା ଏବଂ ୧୯୭୧ ଜନଗଣନା ପରେ ୫୪୩ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମାନ ରହିଛି। ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ୨୦୦୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ପରେ ଏହାକୁ ୨୦୨୬ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା।
ନେତାଙ୍କ ଭୟ:
୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଗଠିତ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ସୀମା ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆସନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ସୀମାକୁ ସଜାଡ଼ି ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବା ଥିଲା। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଜାରି ରହିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସାଂସଦଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଥିଲା। ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ, ଦକ୍ଷିଣ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ନେତାମାନେ ଭୟ କରୁଥିଲେ ଯେ ଯଦି ୩୩% ଆସନ ମହିଳାଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ରାଜନୀତିରୁ ବାଦ ପଡ଼ିବେ।
ପ୍ରମେୟ ପୃଷ୍ଠାର ପ୍ରମୁଖ ଖବର: କମିବ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦର ? ଏକ୍ସସାଇଜ୍ ଡ୍ୟୁଟି ହ୍ରାସ, ଡିଜେଲ ଉପରେ ସିଧା ୧୦ ଟଙ୍କା କମିଲା
