ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୭/୧୦: ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତିପ୍ରାପ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ, କର୍ମଚାରୀ ଭବିଷ୍ୟନିଧି ପାଣ୍ଠି (ଇପିଏଫ୍) ଆକାଉଣ୍ଟର ଅର୍ଥ କେବଳ ଅବସର ପରେ ଏକକାଳୀନ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ପାଇଁ ପେନସନ। ତଥାପି, ଏହି ସଞ୍ଚୟ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଏପରି ଏକ ସୁବିଧା ଅଛି ଯାହା ବିଷୟରେ ଅଧିକାଂଶ କର୍ମଚାରୀ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଏହି ସୁବିଧା ହେଉଛି ୭ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଗଣା ଜୀବନ ବୀମା। ଯଦି ଆପଣ ଜଣେ ଇପିଏଫ୍ ସଦସ୍ୟ, ତେବେ ଆପଣ କର୍ମଚାରୀ ଭବିଷ୍ୟନିଧି ପାଣ୍ଠି ସଂଗଠନ (ଇପିଏଫ୍ଓ) ର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହା ଆପଣଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ସୁବିଧାକୁ ଏମ୍ଳୋଇଜ୍ ଡିପୋଜିଟ ଲିଙ୍କ୍ଡ୍ ଇନ୍ସୁରାନ୍ସ (ଏଡ୍ଲି) କୁହାଯାଏ। ଏହି ଯୋଜନାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମାରୁ କୌଣସି ଟଙ୍କା କଟାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି ବୀମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କମ୍ପାନୀ ଦ୍ୱାରା ବହନ କରାଯାଏ।
କ'ଣ ଏହି ଏଡ୍ଲି ସ୍କିମ୍?
ଏଡ୍ଲି, ଏକ ଜୀବନ ବୀମା ପଲିସି ଯାହା ଇପିଏଫ୍ଓ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଏହା ଇପିଏଫ୍ ଏବଂ ଇପିଏସ୍ (କର୍ମଚାରୀ ପେନସନ ଯୋଜନା) ସହିତ ତୃତୀୟ ପ୍ରମୁଖ ଲାଭ ଅଟେ। ଏହାର ନାଁରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ, ଏହା ଆପଣଙ୍କ ପିଏଫ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ସହିତ ଲିଙ୍କ୍ ହୋଇଛି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣ ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ଇପିଏଫ୍ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣ ଏହି ବୀମା ପରିସରଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରିବେ।
ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଯଦି ବୀମା ଅଛି, ତେବେ ଏକ ପ୍ରିମିୟମ୍ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ ତାହା ନୁହେଁ। ଏହି ଯୋଜନାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରିମିୟମ୍ ଆପଣଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଆପଣଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତିଦାତା ପ୍ରତି ମାସରେ ଆପଣଙ୍କ ଦରମାର ୦.୫% (ମୌଳିକ + ଡିଏ) ଏଡ୍ଲି ଯୋଜନାରେ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି। କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମାରୁ କୌଣସି କଟାଯିବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣା। ସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରମିକଙ୍କୁ ଏକ ମୌଳିକ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା କଭର ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା।
ଆପଣ କେବେ ପାଇବେ ଏହି ୭ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିମା କ୍ଳେମ ?
ଏହି ବୀମା କଭର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଚାକିରି କାଳ ମଧ୍ୟରେ ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ତେବେ ତା' ପରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍, ଯଦି ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଚାକିରି ସମୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି (କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ, ଘରେ କିମ୍ବା ଛୁଟିରେ), ତେବେ ବୀମା ଅର୍ଥ ତାଙ୍କ ପରିବାର କିମ୍ବା ନୋମିନିଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଯୋଜନା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏହା ହଠାତ୍ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ପରିବାରକୁ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବ।
ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ମିଳିବାକୁ ଥିବା ସର୍ବନିମ୍ନ ପରିମାଣ ୨.୫ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ୭ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରହିଛି। ଏହି ପରିମାଣ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପୂର୍ବ ୧୨ ମାସର ଦରମା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିଏଫ୍ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଥିବା ବଳକା ପରିମାଣ ଉପରେ ଆଧାର କରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ। ଏହି ଯୋଜନା ପିଏଫ୍ କଟୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଲାଭ ପହଞ୍ଚାଇବ, ସେ ସ୍ଥାୟୀ କର୍ମଚାରୀ ହୁଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଠିକା କର୍ମଚାରୀ ହୁଅନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ପିଏଫ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ଅଛି, ତେବେ ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଏଡ୍ଲି ଯୋଜନା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତଥାପି, ଏହି ଯୋଜନା ଆସାମର ଚା ବଗିଚା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୃଥକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି।
କମ୍ପାନୀର ଅବହେଳା ପାଇଁ କ’ଣ ରହିଛି ନିୟମ ?
କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଇପିଏଫ୍ଓ ଏହି ଯୋଜନା ପାଇଁ କଠୋର ନିୟମ ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ୦.୫% ଏଡ୍ଲି ଯୋଗଦାନକୁ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଜମା କରିବା ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ଦାୟିତ୍ୱ। ଯଦି ଜଣେ ନିଯୁକ୍ତିଦାତା ଏପରି କରିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି କିମ୍ବା ଅବହେଳା କରନ୍ତି, ତେବେ ପ୍ରତି ମାସରେ ୧% ଜରିମାନା ଲାଗୁ ହୁଏ। ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କୁ ଏହି ଜରିମାନା ନିଜ ପକେଟରୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏବଂ କର୍ମଚାରୀଙ୍କଠାରୁ ଏହା ଆଦାୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତଥାପି, କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯେପରିକି ଏକ କମ୍ପାନୀ ଗୁରୁତର ଆର୍ଥିକ ଅସୁବିଧା କିମ୍ବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରିଚାଳନା ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି, ବୋର୍ଡ ଏହି ଦଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ହ୍ରାସ କିମ୍ବା ଛାଡ଼ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ। ଯୋଜନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆବଶ୍ୟକତା ସମୟରେ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇବାରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ନହେବା ଉଚିତ। ଦାବି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ସରଳ। ଦାବି ଅର୍ଥାତ୍ କ୍ଳେମ୍ର ୨୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନୋମିନି ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବୀମା ରାଶି ପାଇପାରିବେ।
୭ଲକ୍ଷର ସମୀକରଣ କିପରି ହୁଏ ?
ଏବେ, ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଏହି ସର୍ବାଧିକ ୭ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ମାତ୍ରାଧିକ ରାଶି କିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ? ବୀମା ରାଶି ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମ ଭାଗ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଗତ ୧୨ ମାସର ହାରାହାରି ମାସିକ ଦରମା ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ସେମାନଙ୍କ ପିଏଫ୍ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଥିବା ବାଲାନ୍ସ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଗଣନା ସୂତ୍ର ହେଉଛି: (ଗତ 12 ମାସର ହାରାହାରି ମାସିକ ଦରମା x ୩୫) + (ପିଏଫ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ ବାଲାନ୍ସର ୫୦%)। ଏହା ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ହାରାହାରି ମାସିକ ଦରମା ଗଣନା ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ୧୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି, ପିଏଫ୍ ବାଲାନ୍ସ ଅଂଶ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ସୀମା ୧.୭୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଅଟେ। ତେଣୁ, (୧୫୦୦୦ x ୩୫) = ୫,୨୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା + ୧,୭୫,.୦୦୦ ଟଙ୍କା = ୭,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା ହେବ।