ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୮।୬ : ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଆମର ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଘରୋଇ ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଏ । ଖରାଦିନେ ଏସି ଏବଂ ଶୀତଦିନେ ଗୀଜର କିମ୍ବା ଇଣ୍ଡକସନ୍ ଚୁଲା ଭଳି ହାଇ-ପାୱାର ବିଦ୍ୟୁତ ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଇଥାଏ । ତେବେ ଆଜିକାଲି ଅନେକ ଲୋକ ରୋଷେଇ ଶୀଘ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଇଣ୍ଡକସନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ଏକାସଙ୍ଗେ ଚଲାଇଥାନ୍ତି । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ଗୁଜବ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ ଯେ, ଏସି, ଗୀଜର ଏବଂ ଇଣ୍ଡକସନ୍ ଭଳି ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ ଟାଣୁଥିବା ମେସିନଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାସଙ୍ଗେ ଚଲାଇଲେ ଘରର ବିଦ୍ୟୁତ ମିଟର ଫାଟିଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ସେଥିରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଇପାରେ । ଏହି କାରଣରୁ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଭୟ ବସିଯାଇଛି । କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ସତ ନା କେବଳ ଏକ ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ? ଏହା ପଛର ବୈଜ୍ଞାନିକ ସତ୍ୟତା ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ସିଷ୍ଟମର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ବିଷୟରେ ଆସନ୍ତୁ ସବିଶେଷ ଜାଣିବା ।
୧. ଆଧୁନିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଓ ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ ?
ପ୍ରଥମେ ଏହା ଜାଣିବା ଜରୁରୀ ଯେ ଆଜିକାଲି ଘରମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ସବୁ ମିଟର ହେଉଛି ଆଧୁନିକ ଡିଜିଟାଲ୍ କିମ୍ବା ସ୍ମାର୍ଟ ମିଟର । ଏହି ମିଟରଗୁଡ଼ିକୁ ଏଭଳି ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଲୋଡ୍ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସହଜରେ ଖରାପ ହୁଏନାହିଁ । କେବଳ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ମିଟର ଫାଟିବା କିମ୍ବା ବ୍ଲାଷ୍ଟ ହେବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସମ୍ଭବ । ମିଟର ଭିତରେ ଥିବା ସର୍କିଟ୍ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରବାହକୁ ମାପିବା ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ, ମିଟର ଜଳିଯିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ମିଟର ଫାଟିବା ଗୁଜବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିହୀନ ।
୨. ଅସଲ ବିପଦ କ’ଣ ?
ଯଦି ମିଟର ଫାଟେ ନାହିଁ, ତେବେ ବିପଦ କେଉଁଠି ? ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଅସଲ ବିପଦ ମିଟରରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆପଣଙ୍କ ଘରର ୱାୟରିଂ ବା ବିଦ୍ୟୁତ ତାରରୁ ଆସିଥାଏ । ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଘରର ବିଦ୍ୟୁତ ତାର ଅତି ପୁରୁଣା କିମ୍ବା କମ୍ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଏହା ଏସି, ଗୀଜର ଓ ଇଣ୍ଡକସନର ଭାରି ଲୋଡ୍ ସହିପାରେ ନାହିଁ । ଅଧିକ କରେଣ୍ଟ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦୁର୍ବଳ ତାରଗୁଡ଼ିକ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗରମ ହେବାକୁ ଲାଗନ୍ତି । ଫଳରେ ତାର ଉପରେ ଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆସ୍ତରଣ ତରଳିଯାଏ ଏବଂ ଶର୍ଟ ସର୍କିଟ୍ ହୋଇ ଘରେ ନିଆଁ ଲାଗିବାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରବଳ ହୋଇଥାଏ ।
୩. ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣାରୁ କେମିତି ବଞ୍ଚାଏ MCB ସିଷ୍ଟମ୍ ?
ଆଜିକାଲି ପ୍ରତିଟି ଆଧୁନିକ ଘରେ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ MCB (Miniature Circuit Breaker) କିମ୍ବା ମେନ୍ ଫ୍ୟୁଜ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି । ଏହା ଘରର ବିଦ୍ୟୁତ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ । ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ଏକାସଙ୍ଗେ ଅନେକ ହାଇ-ପାୱାର ଉପକରଣ ଚଲାନ୍ତି ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତର ଲୋଡ୍ ସୀମା ପାର୍ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ MCB ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବେ 'ଟ୍ରିପ୍' ହୋଇଯାଏ । ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଘରର ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣକୁ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କାଟିଦିଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା କୌଣସି ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିବା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଚାଲିଆସେ ।
୪. ସାନ୍କସନ ଲୋଡ୍ ଠାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର କଲେ କ’ଣ ହେବ ?
ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘର ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷମତାର ଲୋଡ୍ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥାଏ (ଯେପରିକି 2KW, 3KW କିମ୍ବା 5KW) । ମିଟର ସୁରକ୍ଷିତ, କିନ୍ତୁ ଜରିମାନା ନିଶ୍ଚିତ: ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଘରର ମଞ୍ଜୁରୀପ୍ରାପ୍ତ ଲୋଡ୍ 2KW ହୋଇଥିବ ଏବଂ ଆପଣ ଏକାସଙ୍ଗେ ଏସି, ଗୀଜର ଚଲାଇ ୫ କିଲୋୱାଟ୍ରୁ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ ବ୍ୟବହାର କରିବେ, ତେବେ ମିଟର ଫାଟିବ ନାହିଁ ସତ, କିନ୍ତୁ ମିଟରରେ ଥିବା ସ୍ମାର୍ଟ ସିଷ୍ଟମ ଏହି 'ଓଭରଲୋଡ୍'କୁ ରେକର୍ଡ କରିନେବ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭାଗ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଜରିମାନା କିମ୍ବା ପେନାଲ୍ଟି ଲଗାଇପାରେ ।
ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ପାଇଁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ:
୧. ଘରେ AC କିମ୍ବା ଗୀଜର ଭଳି ବଡ଼ ଉପକରଣ ଲଗାଇବା ପୂର୍ବରୁ ବିଦ୍ୟୁତ ବିଭାଗ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ନିଜ ଘରର ଲୋଡ୍ ବୃଦ୍ଧି କରାନ୍ତୁ ।
୨. ସର୍ବଦା ଭଲ ବ୍ରାଣ୍ଡର ଆଇଏସଆଇ ମାର୍କ ଥିବା ମୋଟା କପର ତାର ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ମାନ୍ୟତାର MCB ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ।
୩. ସେଫ୍ଟି ପାଇଁ ଏକାସଙ୍ଗେ ସମସ୍ତ ହାଇ-ପାୱାର ମେସିନ୍ ଚଲାଇବାଠାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ ।
ବିଦ୍ୟୁତ ମିଟର ଫାଟିବା କେବଳ ଏକ ଗୁଜବ । ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଓଭରଲୋଡିଂ ଏବଂ ଦୁର୍ବଳ ୱାୟରିଂ । ସତର୍କ ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବିଦ୍ୟୁତ ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ... Gold and Silver Rate: ସୁନା-ରୁପା ବଜାରରେ ବଡ଼ କ୍ରାସ୍: ରୁପା ୮,୯୦୦ ଓ ସୁନା ୨,୪୦୦ ଶସ୍ତା, ଜାଣନ୍ତୁ ଆଜିର ଦର
