ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୦୭/୦୨: ଷ୍ଟକହୋମ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ପିସ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ସିପ୍ରି-୨୦୨୫ ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ, ଭାରତ ନିଜର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ସିପ୍ରି ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଫେବୃଆରୀ ୬ ତାରିଖରେ ଜାରି କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି। SIPRI ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ, "ଭାରତ ଶାନ୍ତି ସମୟରେ ନିଜର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ମୁତୟନ ହୋଇଥିବା ଲଞ୍ଚରଠାରୁ ଅଲଗା କରି ରଖୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଭାରତ ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ୟାନିଷ୍ଟରରେ ରଖୁଛି ଏବଂ ସମୁଦ୍ର-ଆଧାରିତ 'ଡେଟରେନ୍ସ ପାଟ୍ରୋଲିଂ' କରୁଛି। ଏଥିରୁ ସଂକେତ ମିଳୁଛି ଯେ ଭାରତ, ଶାନ୍ତି ସମୟରେ ନିଜର କିଛି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରକୁ ସେଗୁଡ଼ିକର ଲଞ୍ଚର ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରେ।"
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ ଦାବି କାରଣ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ନୀତି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନେଇ 'ନୋ ଫାଷ୍ଟ ୟୁଜ୍' ବା ପ୍ରଥମେ ଆକ୍ରମଣ ନୁହେଁର ନୀତି ରହିଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଯଦି SIPRI ର ରିପୋର୍ଟ ସଠିକ୍, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୋଧରେ 'ଟୁ ଫ୍ରଣ୍ଟ ୱାର୍' ର ବିପଦ ଯେଭଳି ବଢ଼ିଛି, ତାହା ଭାରତର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଯୁଦ୍ଧନୀତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରିଛି। ଭାରତ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଗଲୱାନରେ ଚୀନ ସହିତ ଏବଂ ଦୁଇଥର ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ପ୍ରାୟତଃ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ଥିତିରେ ଫସି ସାରିଛି।
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ମାତ୍ର ୪ ବର୍ଷ, ତାପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିବ ‘ସ୍ପେସ୍ ଷ୍ଟେସନ୍’ : କେବଳ ଚୀନ୍ର ରହିବ ଦବଦବା, ଭାରତର ଏଭଳି ରହିଛି ଯୋଜନା
ପରମାଣୁ ୱାରହେଡ୍ସକୁ ନେଇ ଭାରତ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି?
SIPRI ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, "ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ୨୦୨୪ରେ ନୂଆ ପ୍ରକାରର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିତରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ଉଭୟ ବାଲିଷ୍ଟିକ ମିସାଇଲ ଉପରେ ଏକାଧିକ ଅସ୍ତ୍ର ମୁତୟନ କରିବାର କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୧୮୦ଟି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିମାନ, ସ୍ଥଳ-ଆଧାରିତ ମିସାଇଲ ଏବଂ ପରମାଣୁ ବୁଡ଼ା ଜାହଜର ଏକ ବିକଶିତ ହେଉଥିବା ପରମାଣୁ ଟ୍ରାୟଡକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା।"
ରିପୋର୍ଟରେ ଆହୁରି କୁହାଯାଇଛି ଯେ, "ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଶାନ୍ତି ସମୟରେ ନିଜର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଲଞ୍ଚରଠାରୁ ଅଲଗା ରଖେ, କିନ୍ତୁ ଦେଶର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଯଥା ମିସାଇଲକୁ କ୍ୟାନିଷ୍ଟରରେ ରଖିବା ଏବଂ ସମୁଦ୍ର-ଆଧାରିତ ଡେଟରେନ୍ସ ପାଟ୍ରୋଲିଂ କରିବା ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଭାରତ ଶାନ୍ତି ସମୟରେ ବି କିଛି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଲଞ୍ଚର ସହ ଯୋଡ଼ିପାରେ। ଯଦିଓ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତର ପରମାଣୁ ପ୍ରତିରୋଧର ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇ ରହିଛି, ତଥାପି ଏମିତି ଲାଗୁଛି ଯେ ଭାରତ ଏବେ ଚୀନର ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ସକ୍ଷମ ଲମ୍ବା ଦୂରଗାମୀ ଅସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।"
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ: ମାଲେସିଆର ଏଭଳି ସ୍ୱାଗତକୁ ଭାରତ ମନେ ରଖିବ, କୁଆଲାଲମ୍ପୁରରେ ଭାରତୀୟ ସମୁଦାୟଙ୍କୁ ପିଏମ୍ ମୋଦିଙ୍କ ସମ୍ବୋଧନ
ଭାରତର ପରମାଣୁ କ୍ଷମତାର ବିଶ୍ଳେଷଣ:
ଭାରତ ପାଖରେ ଏବେ ସ୍ଥଳ, ଆକାଶ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର - ଏହି ତିନୋଟି ସ୍ଥାନରୁ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ କ୍ଷମତା ଅଛି। ଯେପରିକି ଗତ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଭାରତ ବୁଡ଼ା ଜାହଜରୁ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଉଥିବା K-4 ବାଲିଷ୍ଟିକ ମିସାଇଲର ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲା।
ଭାରତର ପୁରୁଣା ନୀତି କ’ଣ ଥିଲା?
ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ଶାନ୍ତି କାଳରେ ପରମାଣୁ ବୋମାକୁ ମିସାଇଲଠାରୁ ଅଲଗା ରଖୁଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ମିସାଇଲ ଅଲଗା ଓ ବୋମା ଅଲଗା ରହୁଥିଲା।
ପରିବର୍ତ୍ତିତ ନୀତି କ’ଣ?
ଭାରତ ଏବେ ମିସାଇଲକୁ କ୍ୟାନିଷ୍ଟରରେ ରଖୁଛି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭାରତ ତୁରନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ନୀତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି। ଶାନ୍ତି କାଳରେ ବି ମିସାଇଲ ସହ ପରମାଣୁ ବୋମା ମୁତୟନ ରହିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜରୁରୀକାଳୀନ ସ୍ଥିତିରେ ଭାରତର 'ସେକେଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍' (ପ୍ରତି ଆକ୍ରମଣ) କ୍ଷମତା ବଜାୟ ରହିବ।
ଚୀନ ଉପରେ ଫୋକସ୍: ଭାରତର ନୂଆ ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକର ରେଞ୍ଜ୍ ବହୁତ ଅଧିକ ଏବଂ ଚୀନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଞ୍ଚଳ ଏହାର ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଆସୁଛି। ଭାରତ ଏବେ ଏପରି ଲମ୍ବା ଦୂରଗାମୀ ବାଲିଷ୍ଟିକ ମିସାଇଲ ବିକାଶ କରୁଛି ଯାହା ଚୀନର ପ୍ରତିଟି ଇଞ୍ଚରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।
ପାକିସ୍ତାନର ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଉପରେ ସିପ୍ରି ତଥ୍ୟ:
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୧୭୦ଟି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ଅଛି। ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ପରମାଣୁ ଟ୍ରାୟଡ୍ ହେବା ଦିଗରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ବୁଡ଼ା ଜାହାଜରୁ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ ଜରିଆରେ ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ବିକଶିତ କରୁଛି।
ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡଃ ମନନ ଦ୍ୱିବେଦୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖି କରାଯାଇଛି। ଚୀନ ଓ ପାକିସ୍ତାନରୁ ମିଳୁଥିବା କ୍ରମାଗତ ଧମକ ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ନିଜର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତିକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରୁଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭାରତ 'ନୋ ଫାଷ୍ଟ ୟୁଜ୍' ନୀତିକୁ ନେଇ କି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛି, ତାହା ଦେଖିବା କୌତୁହଳପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ।
ପ୍ରମେୟ ପୃଷ୍ଠାର ପ୍ରମୁଖ ଖବର: ପ୍ରେମ ସପ୍ତାହରେ ବଢ଼ିଲା ହୋଟେଲ ବୁକିଂ, ୧୭୫ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି
