ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୦୮/୦୫: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ, ମାର୍ଚ୍ଚ ଆରମ୍ଭରୁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଗ୍ୟାସ୍ (LPG) ଯୋଗାଣ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ଏହାର LPG ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଉପସାଗରୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ବହୁତ ନିର୍ଭର କରେ। ଜାହାଜ ଗତିବିଧି ଟ୍ରାକିଂ ଡାଟା ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲରେ ଏଲପିଜି ଆମଦାନୀ ଦ୍ରୁତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହା ୨୦୨୫-୨୬ ଅବଧିର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ପାଇଁ ହାରାହାରି ଆମଦାନୀ ସ୍ତରର ଅଧାକୁ ଖସି ଆସିଛି।
ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ଯାତାୟାତ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବର ସ୍ୱାଭାବିକ ସ୍ଥିତିକୁ ଫେରିବ ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ନିରନ୍ତର ଅନିଶ୍ଚିତତା ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟତାର ଅଭାବ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ସାମ୍ନାରେ ଥିବା ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ରାସ ପାଇନାହିଁ; ପ୍ରକୃତରେ, ଏହା ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯୋଗାଣ ଅଭାବ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିବ।
ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଯାହା ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପେଟ୍ରୋଲିୟମର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ସାଧାରଣତଃ ଗତି କରେ। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ, ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳରେ ଏକ ବିରାଟ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଭାରତ ଏହାର ପ୍ରାୟ ୬୦% ଏଲପିଜି ବ୍ୟବହାର ଆମଦାନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂରଣ କରେ, ଏବଂ ଏହି ଆମଦାନୀର ୯୦% ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ କରେ। ଏଲଏନଜି ଆମଦାନୀ ମାମଲାରେ (ଯାହା ଉପରେ ଭାରତ ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଆବଶ୍ୟକତାର ଅଧା ପୂରଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଭର କରେ) ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ୫୫-୬୦% ଅଂଶ ଅଟେ। ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ପାଇଁ, ଏହାର ପ୍ରାୟ ୪୦% ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଦେଇ ଆସେ।
ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ‘ଜେପ୍ଟୋ’ର ଆଇପିଓକୁ ସେବିର ମଞ୍ଜୁରୀ, ବ୍ଲିଙ୍କିଟ୍-ସ୍ୱିଗି ଏବଂ ଇନଷ୍ଟାମାର୍ଟକୁ ଦେବ ଟକ୍କର
ତଥ୍ୟ କଣ ଦେଖାଉଛି?
କମୋଡିଟି ମାର୍କେଟ ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସଂସ୍ଥା କେପ୍ଲରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ୧୧ ମାସ (ଏପ୍ରିଲରୁ ଫେବୃଆରୀ) ମଧ୍ୟରେ ଏଲପିଜିର ହାରାହାରି ମାସିକ ଆମଦାନୀ ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଥିଲା। ତଥ୍ୟ ସୂଚିତ କରୁଛି ଯେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୧୧ ଲକ୍ଷ ଟନକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଏପ୍ରିଲରେ ଆହୁରି ହ୍ରାସ ପାଇ ୯.୫ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଏହି ବାଧା ଯୋଗୁଁ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣରେ ହ୍ରାସ (ରାସନିଂ) ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଛି, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ରୋଷେଇ ପାଇଁ ଏଲପିଜି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ୩୩ କୋଟି ପରିବାରକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇପାରିବ। ଚାହିଦାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ, ପରିବାର ଦ୍ୱାରା ଏଲପିଜି ରିଫିଲ୍ ପାଇଁ ବୁକିଂ ମଧ୍ୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ସର୍ବନିମ୍ନ ବ୍ୟବଧାନ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।
ଆମଦାନୀ ହ୍ରାସକୁ ଆଂଶିକ ଭାବରେ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଘରୋଇ ରିଫାଇନାରୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏଲପିଜି ଉତ୍ପାଦନକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି; ସମକାଳୀନ ଭାବରେ, ରିଫାଇନାରୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ ଏବଂ ରୁଷିଆ ଭଳି ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏଲପିଜି ଯୋଗାଣ (କାର୍ଗୋ) ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ଜୋରଦାର ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। କୂଟନୈତିକ ପ୍ରୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ, ସରକାର ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରେ ଫସି ରହିଥିବା ନଅଟି ଏଲପିଜି ଟ୍ୟାଙ୍କରକୁ ସଫଳତାର ସହ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିଛନ୍ତି। ଘରୋଇ ଏଲପିଜି ଉତ୍ପାଦନକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା ପାଇଁ ରିଫାଇନର୍ସଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଯୋଗୁଁ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସ୍ତର ତୁଳନାରେ ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରାୟ ୪୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଦେଶର ନିଜସ୍ୱ ଏଲପିଜି ଉତ୍ପାଦନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାହିଦାର ପ୍ରାୟ ୫୫% ପୂରଣ କରୁଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ୪୦% ଥିଲା। ତଥାପି, ଯୋଗାଣ ନିଅଣ୍ଟ ଏତେ ଅଧିକ ରହିଛି ଯେ, ଏହାକୁ ପୂରଣ କରିବା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଢ଼େର ମୁସ୍କିଲ ଅଟେ।
ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ: ସରକାର ଗଠନ କରିବାକୁ ଦାବି କଲେ ଟିଭିକେ ମୁଖ୍ୟ ବିଜୟ; 'ଥଲାପତି' ଙ୍କୁ ୧୨୧ ବିଧାୟକଙ୍କ ସମର୍ଥନ
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଯାତାୟାତ ସ୍ୱାଭାବିକ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୋଗାଣ ସଙ୍କଟ ରହିବ:
Kplerର ମଡେଲିଂ ଏବଂ ରିଫାଇନିଂର ପରିଚାଳକ ସୁମିତ ରିତୋଜିଆଙ୍କ ଅନୁସାରେ, "ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ LPG ଆମଦାନୀର ଉପଲବ୍ଧତା ସୀମିତ ରହିପାରେ।" "ତଥାପି, ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ସମସ୍ୟା ପରି, ଭାରତ ଇରାନ ଏବଂ ଉପସାଗରୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ପାଦକମାନଙ୍କ ସହିତ ନିକଟ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି କିଛି କାର୍ଗୋ ପରିବହନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ବାଧା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନେକ ଭାରତ ଅଭିମୁଖୀ LPG ଜାହାଜ ସଫଳତାର ସହିତ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଗତି କରିଛି...।" ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଏଲପିଜି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକୁ ବିବିଧ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଥିବାରୁ ଏବଂ ଆମେରିକା ଏବଂ ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରୁ ଅଧିକ ଯୋଗାଣ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବାରୁ ମେ ମାସରେ ଆମଦାନୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତଥାପି, ସାମଗ୍ରିକ ଯୋଗାଣ ପରିବେଶ ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ କଡ଼ା ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି, ଯାହା ଭାରତର ମୋଟ ଏଲପିଜି ଚାହିଦାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।"
ଦେଶର ବାର୍ଷିକ ଏଲପିଜି ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାୟ ୩୩ ମିଲିୟନ ଟନ୍, ଯେଉଁଥିରୁ ୬୦% ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ତଥାପି, ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ଏଲପିଜି ବ୍ୟବହାର ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ ୮୦,୦୦୦ ଟନ୍ କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି (ପୂର୍ବରୁ ୯୦,୦୦୦ ଟନ୍ ଥିଲା)। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ସଦ୍ୟତମ ଅସ୍ଥାୟୀ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଏପ୍ରିଲରେ, ଏଲପିଜି ବ୍ୟବହାର ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ୧୬.୨% ହ୍ରାସ ପାଇ ୨.୨ ମିଲିୟନ ଟନ୍ କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ୨.୪ ମିଲିୟନ ଟନ୍ ତୁଳନାରେ ମଧ୍ୟ ସାମାନ୍ୟ କମ୍ ଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚରେ, ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ବ୍ୟବହାରରେ ୧୨.୮% ହ୍ରାସ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା।
୧୭ ଏପ୍ରିଲରେ, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ସର୍ବାଧିକ ସ୍ତର ତୁଳନାରେ ଘରୁ ଏଲପିଜିର ଚାହିଦା ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଲୋକେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇ ବୁକିଂ କରିବା ଯୋଗୁଁ ଏବଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହିତ ଏହା ଆହୁରି ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ୧୭ ଏପ୍ରିଲରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଯୁଗ୍ମ ସଚିବ ସୁଜାତା ଶର୍ମା କହିଥିଲେ: "ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତିଦିନ ୪୬ ଲକ୍ଷରୁ ୫୦ ଲକ୍ଷ ବୁକିଂ ଦେଖୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୫୦ ଳକ୍ଷ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।" ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି "ବିତରଣ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ଚାଲିଛି।"
ପ୍ରମେୟ ପୃଷ୍ଠାର ପ୍ରମୁଖ ଖବର: ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ କିଏ , ଯାହାକୁ ବିଜେପି କରିଛି ବଙ୍ଗଳାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ; ଦିନେ ମମତାଙ୍କର ଥିଲେ ଖୁବ୍ ନିକଟତର
